https://www.arxaiagumnasiou.net/2020/03/askiseis-grammatikis-suntaktikou-arxaion-ellinikon-a-gumnasiou.html

Ενότητα 2η - "Θυσία για την πατρίδα" | Αρχαία Ελληνική Γλώσσα | Γ΄ Γυμνασίου

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα   Γ΄  Γυμνασίου - Ενότητα 2η
"Θυσία για την πατρίδα"
Από σελίδα 14 έως σελίδα 21 στο σχολικό βιβλίο


Αρχαίο Κείμενο (σελίδα 14 σχολικού βιβλίου)
Ἡρόδοτος, ἱστορίη 2.120 (διασκευή)

Ὥστε προσήκει τούτους εὐδαιμονεστάτους ἡγεῖσθαι, οἵτινες ὑπὲρ μεγίστων καὶ καλλίστων κινδυνεύσαντες οὕτω τὸν βίον ἐτελεύτησαν, οὐκ ἐπιτρέψαντες περὶ αὑτῶν τῇ τύχῃ οὐδ’ ἀναμείναντες τὸν αὐτόματον θάνατον, ἀλλ’ ἐκλεξάμενοι τὸν κάλλιστον. Καὶ γάρ τοι ἀγήρατοι μὲν αὐτῶν αἱ μνῆμαι, ζηλωταὶ δὲ ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων αἱ τιμαί· οἳ πενθοῦνται μὲν διὰ τὴν φύσιν ὡς θνητοί, ὑμνοῦνται δὲ ὡς ἀθάνατοι διὰ τὴν ἀρετήν. Καὶ γάρ τοι θάπτονται δημοσίᾳ, καὶ ἀγῶνες τίθενται ἐπ’ αὐτοῖς ῥώμης καὶ σοφίας και πλούτου, ὡς ἀξίους ὄντας τοὺς ἐν τῷ πολέμῳ τετελευτηκότας ταῖς αὐταῖς τιμαῖς καὶ τοὺς ἀθανάτους τιμᾶσθαι. Ἐγὼ μὲν οὖν αὐτοὺς καὶ μακαρίζω τοῦ θανάτου καὶ ζηλῶ, καὶ μόνοις τούτοις ἀνθρώπων οἶμαι κρεῖττον εἶναι γενέσθαι, οἵτινες, ἐπειδὴ θνητῶν σωμάτων ἔτυχον, ἀθάνατον μνήμην διὰ τὴν ἀρετὴν αὑτῶν κατέλιπον.
Μετάφραση του κειμένου της Ενότητας 1
Επομένως ταιριάζει να θεωρούμε πολύ ευτυχισμένους αυτούς, γιατί αφού κινδύνεψαν για τα πιο μεγάλα και πιο ωραία ιδανικά έτσι τελείωσαν τη ζωή, χωρίς να εμπιστευτούν τους εαυτούς τους στην τύχη ούτε να περιμένουν τον φυσικό θάνατο, αλλά επιλέγοντας τον πιο ωραίο (θάνατο). Και γι’ αυτό βέβαια αγέραστες είναι οι αναμνήσεις αυτών και αξιοζήλευτες από όλους τους ανθρώπους οι τιμές τους· αυτοί βέβαια πενθούνται λόγω της φύσης τους ως θνητοί που είναι, υμνούνται όμως λόγω της γενναιότητας τους σαν αθάνατοι. Και γι΄ αυτό βέβαια θάβονται με δημόσια φροντίδα και καθιερώνονται προς τιμήν τους αγώνες δύναμης, σοφίας και πλούτου, με την ιδέα ότι είναι άξιοι αυτοί που έχουν σκοτωθεί στον πόλεμο και οι αθάνατοι να τιμούνται με τις ίδιες τιμές· Εγώ λοιπόν αυτούς και τους καλοτυχίζω για τον θάνατο τους και τους ζηλεύω, και νομίζω ότι μόνο αυτοί από τους ανθρώπους άξιζαν περισσότερο να ζήσουν, γιατί αυτοί, αφού έλαβαν θνητά σώματα, λόγω της γενναιότητας τους άφησαν πίσω αθάνατη μνήμη.
Νοηματική απόδοση
Ο Λυσίας στο απόσπασμα του λόγου που διαβάσαμε προσπαθεί να απαλύνει τον πόνο των συγγενών που έχασαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα στον Κορινθιακό πόλεμο. Αρχικά αναφέρει πως πρέπει  να θεωρούνται πολύ ευτυχισμένοι αυτοί που δώσανε τη  ζωής τους στον αγώνα υπέρ της πατρίδας, καθώς επέλεξαν να μην φυγομαχήσουν για να σώσουν τις ζωές τους, αλλά προτίμησαν να ριχθούν με ηρωισμό στον αγώνα για την ελευθερία της. Αυτή η ενέργεια τους οδήγησε στην εξασφάλιση της υστεροφημίας, καθώς έτσι κατάφεραν να αφήσουν ανεξίτηλη την ύπαρξή τους τόσο στη μνήμη των ανθρώπων όσο και στο χρόνο. Μάλιστα είναι τόσο αναγνωρίσιμη η συμβολή τους στο καλό της πατρίδας που απολαμβάνουν ιδιαίτερες τιμές, όπως ο δημοσία δαπάνη ενταφιασμός τους αλλά και η διοργάνωση διάφορων εκδηλώσεων με σκοπό να τιμηθεί η μνήμη τους. Τέλος ο Λυσίας θεωρεί ότι μόνο αυτοί δικαιούνται να τιμούνται όμοια με τους αθανάτους, αφού, αν και γεννήθηκαν έχοντας ανθρώπινη φύση, κατάφεραν μέσω της γενναιότητάς τους να κερδίσουν την αιώνια δόξα των ανθρώπων.
Απαντήσεις στις ερωτήσεις της σελίδας 16 του σχολικού βιβλίου:
1) Ποιοι αξίζουν, σύμφωνα με το κείμενο, να θεωρούνται πραγματικά ευδαίμονες και γιατί;
 
Απάντηση:  Ο Λυσίας στον επιτάφιο λόγο που μελετήσαμε υποστηρίζει ότι εκείνοι που αξίζουν να θεωρούνται πραγματικά ευδαίμονες είναι όσοι θυσίασαν τη ζωή τους για την ελευθερία της πατρίδας. Αυτοί προτίμησαν να ριχτούν στη μάχη για την υπεράσπισή της με ηρωισμό παρά το φόβο του θανάτου και δεν επέλεξαν να περιμένουν το φυσικό θάνατο που επέρχεται με το πέρασμα των χρόνων. Με αυτήν τους την ενέργεια κατάφεραν να εξασφαλίσουν την υστεροφημία και την αιώνια μνήμη, ως άξιοι αγωνιστές. Αυτός είναι και ο λόγος που πρέπει να θεωρούνται από ολους ευτυχισμένοι.

2) Για ποιους λόγους οι νεκροί πολεμιστές της πόλης θεωρούνται άξιοι ιδιαίτερων τιμών;

Απάντηση: Οι νεκροί πολεμιστές της πόλης τιμώνται με ιδιαίτερο τρόπο και απολαμβάνουν τιμές που μοιάζουν με εκείνες που προσφέρονται στους θεούς. Αιτία αυτής της μεγαλοπρεπούς στάσης απέναντί τους είναι ο ηρωισμό, η γενναιότητα, το ήθος και η ανδρεία που επέδειξαν στον αγώνα για την ελευθερία της πατρίδας. Με αυτό τον τρόπο δεν αποδείχθηκαν απλά αντάξιοι των περιστάσεων που επέβαλε η υπεράσπιση της πατρίδας, αλλά έγιναν και πρώτυπο συμπεριφοράς για όλους τους πολίτες, μικρούς και μεγάλους. Επομένως, δικαίως δεν μνημονεύονται ως κοινοί θνητοί, αλλά τιμώνται με εξέχουσες εκδηλώσεις. 
 
3) "οἱ πενθοῦνται μὲν διὰ τὴν φύσιν ὡς θνητοί, ὑμνοῦνται δὲ ὡς ἀθάνατοι διὰ τὴν ἀρετήν": Να σχολιάσετε τη χρήση του σχήματος της αντίθεσης στο απόσπασμα.

Απάντηση: Ο Λυσίας με τη χρήση του σχήματος της αντίθεσης σε αυτό το σημείο επιθυμεί να τονίσει πόσο τιμητική είναι η αυτοθυσία και ο ηρωισμός των πολεμιστών που χάνουν τη ζωή τους για την πατρίδα. Οι άνθρωποι αυτοί, αν και έχουν θνητή φύση, καταφέρνουν με τη γενναιότητά τους να παραμείνουν χαραγμένοι για πάντα στη μνήμη των ανθρώπων και να γράψουν με χρυσά γράμματα το όνομά τους στην ιστορία, καθώς υπερασπίστηκαν την πατρίδα τους με το ίδιο τους το αίμα. Αυτή η στάση ζωής εξυψώνει την ανάμνηση ενός κοινού ανθρώπου σε αιώνιο θαυμασμό, όμοιο με εκείνον που αποδίδεται στους θεούς.

4) Σε ποιες περιπτώσεις και με ποιες εκδηλώσεις τιμώνται στις μέρες μας όσοι θυσιάζονται για την πατρίδα; Ποιες ομοιότητες και διαφορές διακρίνετε σε σχέση με όσα αναφέρονται στο κείμενο;

Απάντηση: Οι άνθρωποι που χάνουν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια επιτέλεσης του καθήκοντος για την πατρίδα (π.χ. στρατιωτικοί, αστυνομικοί, πυροσβέστες κ.ά) τιμώνται ακόμη και σήμερα με μία σειρά εκδηλώσεων. Η τέλεση της νεκρώσιμης ακολουθίας με δημόσια δαπάνη, η απόδοση τιμών από στρατιωτικά αγήματα ή φιλαρμονική ορχηστρά, η παρασημοφόρηση και η κατάθεση στεφάνων αποτελούν μόνο μερικούς από τους τρόπους με τους οποίους η πολιτεία αποδίδει ελάχιστο φόρο τιμής στα άτομα αυτά. Από τα παραπάνω διαπιστώνουμε ότι, παρά το πέρασμα των χρόνων, υπάρχουν αρκετές ομοιότητες με τον τρόπο που οι αρχαίοι τιμούσαν αντίστοιχα πρόσωπα. Η μόνη διαφορά  εντοπίζεται στο ότι σπάνια στις μέρες θα διοργανωθούν αγώνες ή άλλου τέτοιου είδους εκδηλώσεις γι' αυτό το σκοπό, κάτι που στην αρχαιότητα συνέβαινε συχνά, όπως μας αναφέρει ο Λυσίας στο απόσπασμα του λόγου του.
Β1. Λεξιλογικά Ετυμολογικά
Απαντήσεις στις ασκήσεις της σελίδας 16 του σχολικού βιβλίου
Να συμπληρώσετε  την τρίτη στήλη με τις κατάλληλες λέξεις της α.ε. και να γράψετε στην τέταρτη στήλη, όπου χρειάζεται, τι δηλώνουν:

Απάντηση: 

πρωτότυπη

κατάληξη

παρ. λέξη

δηλώνει

γίγνομαι

-εύς

ὁ γονεύς

πρόσωπο που ενεργεί

-σις

ἡ γένεσις

ενέργεια

ἡγοῦμαι

-της

ὁ ἡγέτης

πρόσωπο που ενεργεί

-μών

ὁ ἡγεμὼν

πρόσωπο που ενεργεί

θάπτω

ἡ ταφὴ

ενέργεια

τίθημι

-σις

ἡ θέσις

κατάσταση

τιμῶ

-της

ὁ τιμητὴς

πρόσωπο που ενεργεί

-σις

ἡ τίμησις

ενέργεια

-μα

τὸ τίμημα

αποτέλεσμα ενέργειας

τρέπω

ἡ τροπὴ

ενέργεια

-ος

ὁ τρόπος

ενέργεια

τυγχάνω

ἡ τύχη

κατάσταση

φύω

-σις

ἡ φύσις

κατάσταση

 
1) Να γράψετε ουσιαστικά της α.ε. παράγωγα των ρ. μένω, ἐκλέγω και ποιῶ και να τα εντάξετε σε κατηγορίες ανάλογα με αυτό που δηλώνουν

Απάντηση: 
πρόσωπο που ενεργεί: ὁ ἐκλέκτωρ, ὁ ποιητής
αποτέλεσμα ενέργειας: τὸ ποίημα
ενέργεια: ἡ ἐκλογή, ἡ ποίησις
κατάσταση: ἡ μονή

2) Να σχηματίσετε σύνθετα της α.ε. με τις λέξεις που δίνονται:
 
Απάντηση:
αὐτὸς + τέλος: ὁ αὐτοτελής
αὐτὸς + χεὶρ: ὁ αὐτόχειρ
αὐτὸς + σχέδιος: ὁ αὐτοσχέδιος
αὐτὸς + ὁρῶ: ὁ αὐτόπτης (πβ. ν.ε.: ο αυτόπτης μάρτυρας)

3)

Ενότητα 2η - "Θυσία για την πατρίδα" | Αρχαία Ελληνική Γλώσσα | Γ΄ Γυμνασίου

[facebook]

Author Name

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.